AYM’den Arabuluculuk Tutanağındaki Eksikliklere İlişkin Karar
Anayasa Mahkemesinin 18/5/2026 tarihli ve 2023/33449 başvuru numaralı kararı, 20 Ekim 2026 tarihli ve 33406 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Karar, işçilik alacakları talebiyle açılan bir davanın, arabuluculuk tutanağında alacak kalemlerinin ayrı ayrı belirtilmeyerek yalnızca “işçi-işveren ilişkisinden kaynaklanan” şeklinde genel bir ifadeye yer verilmesi nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddedilmesinin, mahkemeye erişim hakkını ihlal edip etmediğine ilişkindir.
Başvurucu, çalıştığı iş yerindeki iş sözleşmesini askerlik nedeniyle feshetmesinin ardından, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 500 TL kıdem tazminatı ve 500 TL fazla çalışma ücreti alacağının tahsili talebiyle 28/9/2018 tarihinde Afyonkarahisar İş Mahkemesinde dava açmıştır. Mahkeme, yapılan yargılama sonucunda başvurucunun kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücreti alacağına hak kazandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar vermiştir.
Davalı işverenin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 23. maddesi ile 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesi uyarınca, arabuluculuk tutanağında yer alan “işçi-işveren ilişkisinden kaynaklanan” ibaresinin yeterli olmadığını ve dava konusu alacak kalemlerinin (kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti vb.) tutanakta ayrı ayrı belirtilmesi gerektiğini değerlendirmiştir. Daire, söz konusu eksikliğin arabuluculuğa hiç başvurulmamış gibi değerlendirilmesi gerektiği ve dava şartı yokluğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesinin kararını kaldırarak davanın usulden reddine karar vermiştir. Bunun üzerine başvurucu, mahkemeye erişim hakkının ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur.
Anayasa Mahkemesi değerlendirmesinde, 6325 sayılı Kanun’un 17. maddesinin (2) ve (3) numaralı fıkraları uyarınca arabuluculuk tutanağının tarafların beyanları doğrultusunda düzenlenmesinin esas olduğunu ve arabulucunun tutanağın içeriği ile düzenlenme şekli hakkında tarafları bilgilendirmekle yükümlü olduğunu belirtmiştir.
Somut olayda, “Arabuluculuk Anlaşmama Belgesi” başlıklı tutanakta işverenin telefon görüşmesinde başvurucunun herhangi bir alacağı bulunmadığını, aksine başvurucudan alacaklı olduğunu beyan ettiği görülmüştür. Kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücreti alacaklarının arabuluculuk sürecinde müzakere edildiği anlaşılmasına rağmen, Anayasa Mahkemesi, uyuşmazlık konusunun tutanakta yalnızca “işçi-işveren ilişkisinden kaynaklanan” şeklinde genel bir ifadeyle belirtilmesi ve somutlaştırılmamasından doğan sonuçların başvurucuya yüklenmesinin aşırı bir külfet oluşturduğunu değerlendirmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin söz konusu ifadeyi yetersiz bularak davayı usulden reddetmesi yönündeki yorumunun, tarafların iradelerini ve arabuluculuk sürecinde müzakere edilen konuları göz ardı eden, dava açılmasını zorlaştıran aşırı şekilci bir yaklaşım olduğu sonucuna varmıştır. Bu gerekçelerle Anayasa Mahkemesi, Bölge Adliye Mahkemesinin katı yorumunun mahkemeye erişim hakkına yönelik ölçüsüz bir müdahale oluşturduğuna hükmetmiştir.
Sonuç olarak, Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar vermiş; ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmetmiştir.
Kararın tamamına bağlantıdan ulaşabilirsiniz: (https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/10/20261020-16.pdf )